مناظره‌ی شیر دادن در ملع عام؛ دختر رئیس جمهور شروع کننده‌ی بحث است

این مقاله از فرانک عمیدی رو برای فمینیسم روزمره ترجمه کرده بودم. ولی بلافاصله پس از اینکه ترجمه تموم شد و زمانی که با خانم عمیدی تماس گرفتم که اجازه‌ی انتشار رو بگیرم متوجه شدم که خودشون هم مقاله رو به زبان فارسی ترجمه کردن و قصد دارن توی درگاه وب بی بی سی فارسی منتشرش کنن. برای اینکه موازی کاری نشه ترجمه‌ی من رو توی فمینیسم روزمره منتشر نکردیم ولی الان تصمیم گرفتم حداقل اینجا منتشرش کنم. نوشته‌ی مفید، مختصر و خوبیه در مورد شیر دادن در محیط های عمومی.


عکسی از کوچکترین دختر رئیس جمهور قرقیزستان در حالی که لباس زیر به تن داشت و به نوزادش شیر می‌داد جرقّه‌ی مناظره‌ای را در شبکه‌های اجتماعی در مورد «شیردادن به نوزاد» و «جنسی سازی و جنسیت زدگی» زد.

آلیا شاگیوا در ماه آپریل عکسی در شبکه های اجتماعی منتشر کرد با این عنوان: من به بچه‌ام در هر زمان و هر مکان که نیاز به تغذیه داشته باشد، شیر می‌دهم.

پس از اینکه به رفتار غیر اخلاقی متهم شد پست مورد اشاره را پاک کرد، اما طی مصاحبه‌ای اختصاصی با BBC در این مورد گفت که مناقشات به وجود آمده نتیجه‌ی فرهنگیست که نقش زن را بیش از حد «جنسیت زده» کرده است.

«بدنی که در تعلق به منه عمومی نیست. عملکردهایی داره. هدفش رفع نیازهای فیزیولوژیکی کودکمه و نباید به عنوان ابزار جنسی مورد نگاه قرار بگیره.»

اما تنها کاربران شبکه‌های اجتماعی نبودند که این عمل موجبات نارضایتیشان را فراهم کرد. والدینش، رئیس جمهور الماس‌بیگ آتامبایف و همسرش نیز از این موضوع ناراحت بودند.

«اونا واقعا خوششون نیومد. که البته قابل درکه به این دلیل که نسل جدید از والدینشون کمتر محافظه کارن.»

خانم شاگیوا فعالانه در شبکه های اجتماعی فعالیت دارد. این فعالیت شامل پست کردن آثار هنری و پرتره‌های شخصی و اعضای خانواده‌اش است که گاها در برابر پس‌زمینه‌هایی از مناظر طبیعی گرفته شده اند. در این میان، شیر دادن به کودک یک موضوع تکرار شونده محسوب می‌شود.

«وقتی که کودکم رو تغذیه میکنم، احساس می‌کنم که بهترین چیزی که در توانم هست رو به او میدم. مراقبت کردن از کودکم و رسیدگی به نیازهای او مهم‌تر از صحبت‌هاییه که مردم درباره‌ام می‌کنند.»

 

اما آلیا شاگیوا کیست؟
من با آلیا شاگیوا در آپارتمانش که در محله‌ای معتبر از بیشکک واقع است و آنجا با همسر و فرزندش زندگی می‌کند مصاحبه کردم.

نقاشی‌هایش سرتاسر دیوارها نصب بود و زمانی که رسیدم زوج جوان میوه و چای گیاهی تعارف کردند. گیاهان دارویی در گلدان‌های آویزان از پنجره در حال رشد بودند؛ زوجی گیاهخوار، در کشوری که سنتأ مردمش گوشت‌خوار هستند.

در زمینهٔ یک جامعهٔ مسلمان سنتی پسا شوروی، آلیا شاگیوا شخصیتی بسیار جسور و متفاوت دارد. با من کاملا راحت بود و از تجربه‌ی زمان کودکیش گفت که به دلیل مشغول بودن والدینش احساس تنهایی می‌کرده.

از شکاف نسلی و تلاشش برای درک این مساله و مصالحه با والدینش صحبت کرد و از ارجحیت این موضوع در مقابل فعالیت هایش در شبکه های اجتماعی گفت. «مادرم از دوستاش پیام‌هایی در مورد من دریافت کرد. الان که خودم مادر شدم، میدونم مادرم برای بزرگ کردن من چه سختی‌هایی کشیده.»

علیا فعالانه به حمایت از اهدافی مانند «آگاهی از کودکان مبتلا به سندرم داون» و «حقوق حیوانات» پرداخته اما با این حال انگیزه‌ی سیاسی مشخصی ندارد.

مردم قرفیزستان اخیرا خاطراتی مبنی بر دخالت فرزندان دو رئیس جمهور قبلی در سیاست و اقتصاد دارن – رئیس جمهورانی که هر دو از سمت خود برکنار شدند. اما رهبر پیشرو متعهد شده که فرزندانش هیچ‌گاه در سیاست دخالت نخواهند کرد.

قرقیزستان به طور عمده یک جمهوری مسلمان پسا شورویست. از لحاظ اجتماعی محافظه‌کار است اما با این حال شیردادن به نوزاد در مکان های عمومی قرقیزستان مورد قبول قرار گرفته.

زنان در پارک و دیگر مکان های عمومی در حالی که به کودکان خود شیر می‌دهند دیده می‌شوند اما معمولا سعی می‌کنند سینه‌های خود را با تکه لباسی بپوشانند.

وقتی که پست خانم شاگیوا در شبکه‌های اجتماعی منتشر شد کاربران فکر کردند نیازی به پست کردن عکس در فضای چنین صمیمانه‌ای نبوده؛ عده‌ای هم محکومش کردند به اینکه به قدر کافی فروتن نبوده.

ولی عکس‌های شیردادن خانم شاگیوا به فرزندش فراتر از مرزهای قرقیزستان جلب توجه کرد – تا جایی که وب‌سایت‌ها و روزنامه‌های اروپایی این عکس‌ها را بازنشر دادند. تعدادی از کاربران هم برای شکستن تابوهایی که بدن زنان را محاصره کرده به ستایش او پرداختند.

موضوع شیردهی در مکان‌های عمومی در کشورهای زیادی مورد بحث و مناقشه قرار دارد. این کشورها شامل انگلیس هم می‌شوند، جایی که کمتر از ۳ سال پیش از زنی که در رستوران هتل معروف Claridges در لندن خواسته شده بود سینه‌های خود را که در حال شیردادن به فرزندش بود بپوشاند. خواسته‌ای که باعث اعتراضات فراوان شده بود.

زمانی که سرویس های زبانی مختلف BBC به مصاحبه با آلیا شاگیوا پرداختند، نتیجه‌ی گفت و گو جلب شدن توجه به فرهنگ های مختلف شیر دادن به کودک در کشورهای مسلمان بود.

زنان ایرانی از تجاربشان درباره استرسی که زمان شیردادن به کودکانشان در مکان‌های عمومی باید تحمل کنند نوشتند:

«مردم روی من زوم می‌کنن، یا باید خودم و بچه رو به سختی بپوشونم و یا اینکه بذارم بچه گشنگی بکشه.» این تجربهٔ یکی از مادران تهرانی بود.

بعضی‌ها هم به ستایش اتاق های مادر و کودکی که به تازگی در متروی تهران راه اندازی شده پرداختند.

یک زن افغان از کابل، زریفا غفاری، داستانی از خانواده بزرگ خودش را با ما به اشتراک گذاشت. اینکه مادران میباست برای شیردادن به فرزندانشان به اتاق‌های جداگانه می‌رفتند«

«نمیشه این کار رو جلوی بقیه انجام داد. اگه جلوی بقیه به بچه شیر بدیم با واکنش شدید بزرگترای خانواده رو به رو میشیم. مشکل بزرگیه ولی فرهنگمون داره کم کم تغییر میکنه.»

یک زن افغان دیگر، در سفری با خواهرشوهرش همسفر بوده.

«مجبور شدیم از مغازه مقداری سوغاتی بخریم تا خواهرشوهرم بتونه توی مغازه بشینه و به بچه‌ش شیر بده. اونجا نشست و خودش رو با یه روسری پهن پوشوند.»

یک کاربر ترک فیسبوک هم گفت که ترجیح میداده موقع شیر دادن به کودکش خودش رو بپوشونه. «من شیردادنم رو فرو نمیکنم تو چشم بقیه. خودم رو می‌پوشونم. هنوز آدمای زیادی هستن که نگاه جنسیت زده به سینه‌های زنان دارن.»

ویکتوریا طهماسبی، یک زن و متخصص مطالعات جنسیت در دانشگاه تورنتو توییت کرده: «از دید نظام سرمایه‌داری سینه‌‌های زنان می‌تونن سودآور باشن تا زمانی که جنسی‌سازی میشن. شیردادن به کودکان در عموم از سکسی بودن سینه‌ی زنان میکاهد، به همین دلیل پذیرفته شده نیست.»

با اینکه عکس آلیا شاگیوا باعث برآشفتن افکار عمومی شد – بالاخره مجبور شد عکس رو پاک کنه چون پدر و مادرش نگران بودن «ممکنه برای خانوادهٔ جوانش مشکلی پیش بیاد.». اما حتی پاک کردن عکس هم باعث نشده که مردم از صحبت راجع بهش دست بردارند، و مطمئنا باعث نشده مناظره‌ای که شکل گرفته پایان بپذیره.

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *